

สะพานฟัน คืออะไร มีข้อดี ข้อเสีย และขั้นตอนการทำยังไง
สะพานฟัน
ถ้าคุณกำลังมองหาวิธีทดแทนฟันที่หายไป สะพานฟันคืออีกหนึ่งทางเลือกที่น่าสนใจ วิธีนี้จะช่วยให้คุณกลับมาเคี้ยวอาหารได้ตามปกติและใช้ชีวิตได้อย่างมั่นใจมากขึ้น นอกจากจะช่วยเติมเต็มช่องว่างแล้ว ยังช่วยป้องกันไม่ให้ฟันซี่ข้างๆ ล้มเอียง และช่วยรักษาโครงสร้างใบหน้าไม่ให้ดูผิดเพี้ยนจากการสูญเสียฟันไป บทความนี้ทันตแพทย์จะพาไปทำความรู้จักกับประเภทของสะพานฟัน ขั้นตอนการทำ ค่าใช้จ่าย ไปจนถึงการดูแลรักษา เพื่อช่วยให้คุณตัดสินใจได้ง่ายขึ้น
สะพานฟัน คืออะไร?

สะพานฟัน หรือที่เรียกกันสั้นๆ ว่า Bridge คือการใช้ฟันปลอมมาเชื่อมต่อระหว่างฟันธรรมชาติที่ยังแข็งแรงอยู่ เพื่อทำหน้าที่แทนฟันที่หายไป เป้าหมายหลักก็คือการเติมช่องว่าง ปรับปรุงประสิทธิภาพการเคี้ยว ช่วยให้คุณยิ้มหรือพูดได้อย่างมั่นใจ และที่สำคัญคือช่วยกระจายแรงเคี้ยว ไม่ให้ฟันซี่ข้างเคียงเคลื่อนที่หรือเอียงเข้าหาช่องว่าง ซึ่งส่งผลดีต่อสุขภาพช่องปากในระยะยาว
ส่วนประกอบของสะพานฟันมีอะไรบ้าง?

เพื่อให้เข้าใจว่าสะพานฟันทำงานอย่างไร เราต้องมาดูส่วนประกอบของมันก่อน ทุกส่วนถูกออกแบบมาให้แข็งแรง ทนทานต่อแรงเคี้ยว และยังรักษารูปทรงของเหงือกกับฟันข้างเคียงให้ดูดีอยู่เสมอ โดยมีส่วนประกอบหลัก 2 ส่วน คือ
1. ฟันหลัก
คือฟันธรรมชาติที่อยู่ติดกับช่องว่าง ซึ่งทันตแพทย์จะทำการกรอแต่งเล็กน้อย เพื่อใช้เป็นหลักยึดให้ครอบฟันและสะพานฟันทั้งหมดมีความมั่นคงขณะใช้งาน
2. ฟันปลอม
คือตัวฟันปลอมที่อยู่ตรงกลางเพื่อเติมเต็มช่องว่างที่หายไป โดยจะใช้วัสดุที่แข็งแรงและมีลักษณะใกล้เคียงกับฟันธรรมชาติมากที่สุด เพื่อให้ดูเนียนไปกับฟันซี่อื่นๆ
ทำไมถึงต้องทำสะพานฟัน?

ถ้าเราปล่อยให้ช่องว่างจากการเสียฟันไว้นานเกินไป ฟันซี่ข้างๆ จะเริ่มเอียงเข้าหากัน และเศษอาหารก็จะเข้าไปติดได้ง่ายขึ้น ซึ่งอาจนำไปสู่ปัญหาโรคเหงือกหรือกระดูกรองรับรากฟันฝ่อได้ นอกจากนี้ สะพานฟันยังช่วยรักษาสมดุลของใบหน้า ไม่ให้เหงือกหรือกระดูกขากรรไกรยุบตัว ช่วยให้คุณเคี้ยวอาหารได้ดีและมีความมั่นใจเวลาเข้าสังคม
ใครที่เหมาะกับการทำสะพานฟัน?
วิธีนี้เหมาะมากสำหรับคนที่เสียฟันตั้งแต่หนึ่งซี่ขึ้นไปแบบติดกัน และยังมีฟันธรรมชาติที่แข็งแรงทั้งสองข้างเพื่อใช้เป็นหลักยึด นอกจากนี้ยังเป็นทางเลือกที่ดีสำหรับคนที่ไม่ต้องการผ่าตัดฝังรากเทียม หรือมีปัญหาสุขภาพที่ไม่เอื้อต่อการผ่าตัด รวมถึงคนที่อยากได้ฟันปลอมมาใช้งานอย่างรวดเร็วโดยไม่ต้องรอนานเหมือนการทำรากเทียม
ประเภทของสะพานฟันที่ต้องรู้ก่อนทำ
สะพานฟันเป็นการฟื้นฟูฟันโดยอาศัยฟันธรรมชาติหรือรากฟันเทียมเป็นหลักยึด ซึ่งหลักๆ จะมีอยู่ 3 ประเภท
1. สะพานฟันแบบดั้งเดิม
เป็นแบบที่นิยมที่สุด ประกอบด้วยครอบฟันที่ติดกับฟันหลักทั้งสองข้างและมีฟันปลอมตรงกลาง ข้อดีคือแข็งแรงมาก รองรับแรงเคี้ยวได้ดี เหมาะทั้งฟันหน้าและฟันกราม
2. สะพานฟันแบบคานทีเลเวอร์
แบบนี้จะมีหลักยึดแค่ด้านเดียว โดยจะกรอแต่งฟันหลักเพียงซี่เดียวเพื่อยึดฟันปลอม เหมาะสำหรับกรณีที่ฟันข้างหนึ่งหายไปแต่ไม่มีฟันข้างเคียง หรือใช้กับฟันหน้าที่ไม่ต้องรับแรงเคี้ยวหนักๆ เพื่อลดการสูญเสียเนื้อฟันจากการกรอ
3. สะพานฟันแบบแมรี่แลนด์
ประเภทนี้จะใช้ปีกโลหะหรือเซรามิกติดเข้ากับด้านหลังของฟันข้างเคียง ข้อดีคือไม่ต้องกรอเนื้อฟันออกเยอะ ช่วยรักษาโครงสร้างฟันธรรมชาติไว้ได้มากที่สุด จึงเหมาะสำหรับฟันหน้า
วัสดุที่ใช้ทำสะพานฟัน
การเลือกวัสดุจะขึ้นอยู่กับตำแหน่งของฟัน ความสวยงามที่ต้องการ และแรงเคี้ยว วัสดุหลักๆ ที่ใช้มีดังนี้
1. เซรามิกล้วนหรือพอร์ซเลน

ให้ความสวยงามเป็นธรรมชาติที่สุด เพราะมีความโปร่งแสงและสะท้อนแสงได้เหมือนฟันจริง จึงมักนิยมใช้กับฟันหน้า
2. พอร์ซเลนผสมโลหะ (PFM)

มีโครงสร้างภายในเป็นโลหะที่แข็งแรงและหุ้มด้วยพอร์ซเลนด้านนอก ทำให้ได้ทั้งความแข็งแรงและความสวยงาม ใช้ได้ทั้งฟันหน้าและฟันหลัง
3. โลหะล้วน

เช่น ทองหรือโลหะผสม มีความทนทานสูงมากต่อแรงเคี้ยว เหมาะสำหรับฟันกรามด้านในที่ต้องการความแข็งแรงเป็นพิเศษ แต่อาจจะไม่เหมาะกับบริเวณที่เน้นความสวยงาม
สะพานฟันธรรมดา กับ สะพานฟันบนรากเทียม แตกต่างกันยังไง?

ความแตกต่างหลักๆ อยู่ที่ตัวช่วยยึด สะพานฟันแบบดั้งเดิมจะใช้ฟันซี่ข้างๆ เป็นฐานยึด ซึ่งทำง่ายกว่าและใช้เวลาน้อยกว่า ส่วนสะพานฟันบนรากเทียมจะใช้รากเทียมที่ฝังลงในกระดูกขากรรไกรแทนฟันที่หายไป ข้อดีคือไม่ต้องไปยุ่งกับฟันซี่ข้างเคียงเลย แต่กระบวนการจะซับซ้อนกว่า ใช้เวลานานกว่า และมีค่าใช้จ่ายที่สูงกว่า
การทำสะพานฟันหน้า
สำหรับฟันหน้า คนส่วนใหญ่มักเสียฟันจากอุบัติเหตุหรือฟันผุรุนแรง ทันตแพทย์จึงต้องให้ความสำคัญกับสองเรื่องหลักคือ
- ความสวยงาม จะเลือกวัสดุเซรามิกที่มีสีและความโปร่งแสงใกล้เคียงกับฟันจริงที่สุด
- การใช้งาน ช่วยให้การออกเสียงชัดเจนขึ้น (เช่น เสียง ฟ หรือ ส) และช่วยให้รอยยิ้มกลับมาดูดีเหมือนเดิม
ข้อดีของสะพานฟัน
- ช่วยให้กลับมาเคี้ยวอาหารได้หลากหลายขึ้น
- ป้องกันฟันซี่ข้างๆ ล้มเอียง
- เสริมบุคลิกภาพ ช่วยพยุงโครงสร้างใบหน้าไม่ให้ดูตอบหรือยุบตัว
- ใช้เวลาในการรักษาสั้นกว่าการทำรากเทียม และมักไม่ต้องผ่าตัดปลูกกระดูก
ข้อเสียของสะพานฟันคืออะไร

- ต้องมีการกรอเนื้อฟันธรรมชาติของซี่ข้างเคียงออก
- อาจมีอาการเสียวฟันในช่วงแรกที่ทำ
- ทำความสะอาดยากกว่าปกติ เพราะมีซอกใต้สะพานฟันที่แปรงเข้าไม่ถึง ถ้าดูแลไม่ดีอาจเสี่ยงฟันผุหรือเหงือกอักเสบได้
ขั้นตอนการทำสะพานฟัน
โดยปกติจะใช้การนัดหมายประมาณ 2-3 ครั้ง ดังนี้
- ตรวจและวางแผน ทันตแพทย์จะตรวจสุขภาพช่องปากและเอ็กซเรย์เพื่อวางแผนการรักษา
- เตรียมฟันและพิมพ์ปาก กรอแต่งฟันหลักและพิมพ์ปากเพื่อส่งไปทำชิ้นงานที่แล็บ ระหว่างรอจะใส่ฟันปลอมชั่วคราวให้ก่อน
- ลองชิ้นงาน เมื่อชิ้นงานเสร็จ จะนัดมาลองดูความพอดี สี และการสบฟัน
- ติดตั้งถาวร เมื่อทุกอย่างโอเค ทันตแพทย์จะใช้กาวเฉพาะทางยึดสะพานฟันให้แน่น พร้อมแนะนำวิธีดูแล

อาการหลังใส่สะพานฟัน
ในช่วงแรกอาจมีอาการเสียวฟันหรือตึงเหงือกบ้าง ซึ่งเป็นเรื่องปกติและจะค่อยๆ หายไปเองในไม่กี่วัน แต่ถ้าหากรู้สึกปวดรุนแรง หรือรู้สึกว่าฟันสูงเกินไปจนกัดไม่ถนัด แนะนำให้รีบกลับไปพบทันตแพทย์เพื่อปรับแต่งทันที
อาการแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น
- ฟันผุใต้สะพานฟัน มักเกิดจากเศษอาหารตกค้างและทำความสะอาดไม่ถึง
- โรคเหงือกอักเสบ เหงือกอาจบวมแดงหรือมีเลือดออกถ้าดูแลความสะอาดไม่ทั่วถึง
- ปัญหาการสบฟัน หากสบไม่พอดี อาจทำให้ปวดกรามหรือสะพานฟันหลุดได้
ทันตแพทย์แนะนำ! ข้อควรปฏิบัติหลังทำ

- เลี่ยงอาหารแข็งหรือเหนียวจัดในช่วงแรกเพื่อป้องกันความเสียหาย
- รักษาความสะอาดอย่างเคร่งครัด แปรงฟันวันละ 2 ครั้ง และใช้ไหมขัดฟันร่วมด้วย
- พบทันตแพทย์ตามนัดทุก 6 เดือน เพื่อตรวจเช็กความแข็งแรงและขูดหินปูน
วิธีทำความสะอาดสะพานฟัน
เนื่องจากมันเชื่อมติดกัน เราจึงใช้ไหมขัดฟันแบบปกติไม่ได้ แนะนำให้ใช้อุปกรณ์เหล่านี้แทน
- ไหมขัดฟันสำหรับสะพานฟัน จะมีปลายแข็งสำหรับสอดใต้สะพานฟัน
- แปรงซอกฟัน ช่วยทำความสะอาดตามช่องว่างด้านข้าง
- น้ำยาบ้วนปาก ช่วยลดแบคทีเรียและกลิ่นปากได้ดี
อายุการใช้งานของสะพานฟัน

โดยเฉลี่ยจะอยู่ที่ประมาณ 10 ถึง 15 ปี แต่อาจอยู่ได้นานกว่านั้นถ้าคุณดูแลความสะอาดอย่างดี ไม่นอนกัดฟัน และไม่ชอบเคี้ยวของแข็งจนเกินไป การไปพบทันตแพทย์สม่ำเสมอจึงสำคัญมาก
ค่าใช้จ่ายทำสะพานฟัน
ราคาจะขึ้นอยู่กับวัสดุและจำนวนซี่ที่ทำ โดยประมาณการได้ดังนี้
สะพานฟันพอร์ซเลนผสมโลหะ (PFM)
- 1 ซี่ เริ่มต้น 8,000 – 12,000 บาท
- 2 ซี่ เริ่มต้น 15,000 – 22,000 บาท
- 3 ซี่ เริ่มต้น 22,000 – 32,000 บาท
- 4 ซี่ เริ่มต้น 30,000 – 42,000 บาท
- 5 ซี่ เริ่มต้น 38,000 – 52,000 บาท
- 6 ซี่ เริ่มต้น 45,000 – 62,000 บาท
สะพานฟันเซรามิกล้วน (เซอร์โคเนีย)
- 1 ซี่ เริ่มต้น 12,000 – 18,000 บาท
- 2 ซี่ เริ่มต้น 22,000 – 34,000 บาท
- 3 ซี่ เริ่มต้น 32,000 – 48,000 บาท
- 4 ซี่ เริ่มต้น 44,000 – 62,000 บาท
- 5 ซี่ เริ่มต้น 55,000 – 78,000 บาท
- 6 ซี่ เริ่มต้น 65,000 – 92,000 บาท
การเลือกคลินิกทำสะพานฟัน ที่ไหนดี ใกล้ฉัน
ควรเลือกคลินิกที่มีมาตรฐาน สะอาด และมีใบอนุญาตถูกต้อง มีทันตแพทย์ผู้เชี่ยวชาญที่มีประสบการณ์โดยตรง ใช้วัสดุที่มีคุณภาพและปลอดภัย มีรีวิวจากผู้ใช้จริง ราคาควรจะโปร่งใสไม่มีค่าใช้จ่ายแอบแฝง และเดินทางสะดวก
คำถามอื่นๆที่พบบ่อย
ผู้สูงอายุทำรากฟันเทียมได้ไหม?
ทำได้ ถ้าสุขภาพช่องปากและร่างกายยังแข็งแรง ไม่มีโรคประจำตัวที่คุมไม่ได้ เช่น เบาหวานที่รุนแรง ทั้งนี้คุณหมอจะเป็นคนประเมินความพร้อมของแต่ละคนอีกที
สะพานฟันกับรากฟันเทียมต่างกันยังไง?
ต่างกันพอสมควรเลย สะพานฟันจะต้องกรอเนื้อฟันซี่ข้างเคียงเพื่อใช้เป็นหลักยึดฟันปลอม แต่ถ้าเป็นรากฟันเทียมจะเป็นการฝังวัสดุไทเทเนียมลงไปในกระดูกขากรรไกรเพื่อแทนที่รากฟันเดิม ข้อดีคือไม่ต้องไปยุ่งกับฟันซี่ข้างเคียงเลย
ทำสะพานฟัน เบิกค่าใช้จ่ายได้ไหม?
ถ้าเป็นสิทธิประกันสังคมหรือข้าราชการ สามารถเบิกได้ตามวงเงินที่กำหนดไว้ต่อปี ส่วนสิทธิบัตรทองส่วนใหญ่จะเน้นไปที่ฟันปลอมแบบถอดได้ ยังไงแนะนำให้เช็กเงื่อนไขของแต่ละสิทธิให้ชัวร์ก่อนนะ
รากฟันเทียมใช้งานได้นานแค่ไหน?
โดยทั่วไปจะอยู่ได้ประมาณ 10 ถึง 15 ปี หรือถ้าดูแลรักษาความสะอาดดีๆ และมาตรวจสุขภาพฟันกับคุณหมอเป็นประจำทุกปี ก็มีโอกาสใช้งานได้ตลอดชีวิตเลย
ถ้าปวดฟันมากจนต้องถอน แล้วเปลี่ยนมาใส่รากฟันเทียมเลยดีไหม?
เรื่องนี้ต้องดูว่าฟันเสียหายหนักแค่ไหน ถ้าฟันเสียจนรักษาไม่ได้จริงๆ การถอนแล้วใส่รากฟันเทียมก็เป็นทางเลือกที่ดี แต่ควรให้คุณหมอช่วยประเมินก่อนว่าแบบไหนจะคุ้มค่าและเหมาะสมที่สุดสำหรับคุณ
รากฟันเทียมทำจากอะไร มีอันตรายต่อร่างกายไหม?
วัสดุที่ใช้ทำจากไทเทเนียมบริสุทธิ์หรือเซอร์โคเนีย ซึ่งวัสดุพวกนี้เข้ากับเนื้อเยื่อและกระดูกในร่างกายมนุษย์ได้ดีมาก จึงปลอดภัยและไม่มีสารพิษตกค้างแน่นอน
ทำไมต้องทำ CT scan ก่อนฝังรากฟันเทียม?
เพื่อให้คุณหมอเห็นภาพโครงสร้างกระดูก เส้นประสาท และไซนัสแบบ 3 มิติ การทำแบบนี้จะช่วยให้วางแผนการผ่าตัดได้แม่นยำขึ้น ปลอดภัย และลดความเสี่ยงที่จะไปกระทบกับอวัยวะสำคัญข้างเคียงด้วย
วัสดุที่ใช้ทำครอบรากฟันเทียมคืออะไร?
ส่วนใหญ่จะใช้เซรามิกล้วนหรือเซอร์โคเนีย เพราะมีความแข็งแรงสูง สีสวยดูเป็นธรรมชาติเหมือนฟันจริง และยังปลอดภัยต่อเหงือกด้วย
ควรเลือกรากฟันเทียมยี่ห้อไหนดี?
แนะนำให้เลือกยี่ห้อที่ได้มาตรฐานสากล มีผลวิจัยรองรับในระยะยาว และที่สำคัญคือต้องมีอะไหล่รองรับในอนาคตด้วย แต่ทางที่ดีควรปรึกษาคุณหมอผู้เชี่ยวชาญเพื่อให้ช่วยเลือกแบบที่เหมาะกับสภาพกระดูกของคุณที่สุด
ถ้าเสียฟันไปหลายซี่ ต้องทำรากเทียมทุกซี่เลยหรือเปล่า?
ไม่จำเป็นต้องทำทุกซี่ คุณหมอสามารถใช้รากฟันเทียมเพียงไม่กี่จุดเพื่อเป็นหลักยึดในการทำสะพานฟันหรือฟันปลอมแบบติดแน่นเพื่อทดแทนฟันหลายๆ ซี่ได้
ถ้าถอนฟันทิ้งไว้นานๆ โดยไม่ใส่ฟันปลอม จะเกิดอะไรขึ้น?
กระดูกขากรรไกรตรงบริเวณนั้นจะค่อยๆ ยุบตัวลง แถมฟันซี่ข้างๆ อาจจะล้มเอียง และฟันคู่สบที่อยู่ฝั่งตรงข้ามก็อาจจะย้อยลงมาด้วย ซึ่งจะส่งผลเสียต่อทั้งการเคี้ยวอาหารและรูปหน้าในระยะยาว
ถ้าทำสะพานฟันไปแล้ว จะจัดฟันได้ไหม?
จัดได้ แต่จะยุ่งยากกว่าปกติหน่อย เพราะสะพานฟันมันเชื่อมฟันหลายซี่เข้าด้วยกัน ทำให้เราไม่สามารถเคลื่อนฟันแค่บางซี่ได้ ดังนั้นต้องให้คุณหมอจัดฟันช่วยวางแผนอย่างละเอียดก่อน
สรุป
มาสรุปกับหมอนะคะ การเสียฟันส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตมากกว่าที่คิด ทั้งเรื่องการกินและบุคลิกภาพ การทำสะพานฟันจึงเป็นทางออกที่รวดเร็วและคุ้มค่า โดยไม่ต้องผ่านการผ่าตัดใหญ่ เพียงแค่คุณดูแลความสะอาดให้ดีและพบหมอฟันสม่ำเสมอ ก็จะช่วยให้สะพานฟันอยู่กับคุณไปได้นานแสนนาน
หากต้องการฟื้นฟูรอยยิ้มและการเคี้ยวให้กลับมาสมบูรณ์อีกครั้ง สามารถเข้ามาปรึกษา Seoulkorean Dental Clinic เรามีทีมทันตแพทย์เฉพาะทางที่พร้อมให้คำแนะนำ ตั้งแต่การประเมินปัญหา เลือกประเภทสะพานฟันที่เหมาะกับคุณ ไปจนถึงการติดตามผลหลังการรักษาอย่างใกล้ชิดค่ะ
ข้อมูลอ้างอิงสะพานฟัน
CareCredit. What Is a Dental Bridge? Types, Benefits and Costs – CareCredit
https://www.carecredit.com/well-u/health-wellness/dental-bridges/
Healthline
https://www.healthline.com/health/dental-bridge
Bridges. Leeds Teaching Hospitals NHS Trust.
https://www.leedsth.nhs.uk/patients/resources/bridges/
ข้อมูลทันตแพทย์ผู้ให้ข้อมูลและตรวจบทความ

ทันตแพทย์เฉพาะทางสาขาทันตกรรมจัดฟัน
เลขที่ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพทันตแพทย์ ท. 12925