

จัดฟัน คืออะไร แบบไหนดี มีข้อดี ระยะเวลา และการเตรียมตัวอย่างไร
จัดฟัน
เรื่องจัดฟันเป็นอะไรที่เราได้ยินกันจนชินหูแล้ว ใครที่มีปัญหาฟันซ้อน ฟันห่าง หรือยิ้มแล้วรู้สึกไม่มั่นใจ การจัดฟันคือทางออกที่ช่วยแก้ปัญหาได้ตรงจุดที่สุด ซึ่งมันไม่ใช่แค่เรื่องของแฟชั่นหรือความสวยงามเท่านั้นนะ แต่ยังช่วยปรับรูปหน้าให้ดูดีขึ้นด้วย แต่สำหรับมือใหม่ที่กำลังหาข้อมูลอยู่ อาจจะยังงงๆ ว่าควรเลือกแบบไหนดี เพราะเดี๋ยวนี้มีตัวเลือกเยอะจนเลือกไม่ถูก บทความนี้คลินิกทันตกรรม Seoulkorean Dental Clinic เลยจะพาทุกคนไปเจาะลึกทุกเรื่องจัดฟัน ดัดฟันที่ต้องรู้ก่อนตัดสินใจ เพื่อให้คุณได้รอยยิ้มที่สวยมั่นใจและคุ้มค่าที่สุด!
การจัดฟัน คืออะไร?

จัดฟัน หรือที่ภาษาอังกฤษเรียกว่า Orthodontics คือสาขาหนึ่งของทันตกรรมที่เน้นแก้ไขปัญหาการเรียงตัวของฟันและโครงสร้างขากรรไกร พูดง่ายๆ ก็คือการใช้เครื่องมือ ไม่ว่าจะเป็นแบบเหล็กติดแน่นหรือแบบใสที่ถอดได้ มาช่วยสร้างแรงกดเบาๆ อย่างต่อเนื่อง เพื่อค่อยๆ เคลื่อนฟันไปยังตำแหน่งที่ถูกต้องตามที่คุณหมอวางแผนไว้
จัดฟันมีทั้งหมดกี่แบบ? แบบใดบ้าง
ปัจจุบันเทคโนโลยีทางทันตกรรมพัฒนาไปมาก ทำให้รูปแบบการจัดฟันมีทั้งหมด 6 แบบ ดังนี้
1. จัดฟันแบบโลหะ Metal

การจัดฟันแบบโลหะ คือรูปแบบการจัดฟันที่คลาสสิกและได้รับความนิยมสูงที่สุด วิธีนี้ทันตแพทย์จะใช้แบร็คเก็ตโลหะ (Bracket) ติดลงไปบนผิวฟันหน้าแต่ละซี่ ตามด้วยการสอดลวดจัดฟันเข้าไปตามแนวฟัน และใช้ยางรัดฟันสีสันสดใส หรือที่หลายคนเรียกว่า “ยางโอริง (O-ring)” เป็นตัวรัดลวดเข้ากับแบร็คเก็ตเพื่อสร้างแรงดึงให้ฟันค่อยๆ เคลื่อนไปยังตำแหน่งที่ต้องการ ซึ่งความสนุกของคนจัดฟันแบบนี้คือการได้เลือกมิกซ์แอนด์แมทช์สียางจัดฟันใหม่ๆ ทุกเดือนนั่นเอง
- ข้อดี : เป็นวิธีที่ราคาประหยัดที่สุดเมื่อเทียบกับการจัดฟันแบบอื่นๆ เครื่องมือมีความแข็งแรงทนทาน และที่สำคัญคือสามารถใช้แก้ไขปัญหาการเรียงตัวของฟันได้ครอบคลุมทุกรูปแบบ ตั้ง แต่เคสเบาๆ ไปจนถึงเคสที่มีความซับซ้อนมาก เช่น ฟันซ้อนเกหนักๆ หรือต้องดึงฟันที่ฝังอยู่
- เหมาะกับใคร : เหมาะกับน้องๆ นักเรียน นักศึกษา หรือวัยทำงานที่มีงบประมาณจำกัด อยากได้วิธีที่คุ้มค่า และเหมาะกับคนที่มีเวลาว่างสามารถเข้ามาพบคุณหมอเพื่อปรับเครื่องมือและเปลี่ยนยางได้สม่ำเสมอทุกๆ เดือนตามที่ทันตแพทย์นัด
- ราคา : ประหยัดและเข้าถึงง่ายที่สุด งบประมาณเฉลี่ยอยู่ที่ 35,000 – 45,000 บาท ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับความยากง่ายของเคสและโปรโมชันคลินิก บางที่มีโปรลดราคา ผ่อน 0% เป็นแรงจูงใจให้ลูกค้าเข้าไปจัดฟันในที่นั้นๆ ด้วย แต่ก้ขอบอกไว้ก่อนเลยว่า เราไม่ควรตัดสินที่ราคาที่ถูกจนเกินไป แต่ต้องโฟกัสที่คุณภาพของการจัดฟันที่เราจะได้ด้วย
2. จัดฟันแบบเซรามิก Ceramic

การจัดฟันแบบเซรามิกมีหลักการทำงานเหมือนกับการจัดฟันแบบโลหะทุกอย่างเลยทั้งเรื่องการใช้ลวดและการใช้ยางรัดฟันเพื่อดึงให้ฟันเคลื่อนที่ไปในตำแหน่งที่ต้องการ แต่สิ่งที่ต่างกันชัดเจนคือวัสดุที่ใช้ทำแบร็คเก็ต (Bracket) แทนที่จะเป็นโลหะสีเงินแบบเดิมๆ ก็จะเปลี่ยนมาใช้เซรามิกทางการแพทย์ที่มีลักษณะสีขาวขุ่นหรือใส ซึ่งมันดูใกล้เคียงกับสีฟันธรรมชาติของเรามาก เพราะความกลมกลืนนี้เอง ทำให้เครื่องมือจัดฟันดูไม่โดดเด่นจนเกินไป เวลาเรายิ้ม หัวเราะ หรือพูดคุยกับใคร คนรอบข้างก็จะไม่สังเกตเห็นเครื่องมือจัดฟันชัดเจนเท่ากับแบบโลหะ
- ข้อดี: เครื่องมือดูสุภาพและกลมกลืนไปกับฟัน ช่วยให้เรามั่นใจในการเข้าสังคมหรือใช้ชีวิตประจำวันได้มากขึ้น นอกจากนี้ผิวสัมผัสของเซรามิกยังค่อนข้างเรียบเนียน ช่วยลดโอกาสที่จะโดนเครื่องมือบาดกระพุ้งแก้มได้ด้วย
- เหมาะกับใคร: เหมาะมากสำหรับวัยทำงาน ผู้ใหญ่ หรือคนที่ต้องออกไปพบปะผู้คนและต้องรักษาบุคลิกภาพให้ดูเป็นทางการ เช่น พนักงานต้อนรับ พนักงานขาย หรือพิธีกร รวมถึงใครก็ตามที่อยากจัดฟันแต่ไม่อยากให้เห็นเครื่องมือชัดเกินไป และอยากได้ราคาที่สบายกระเป๋ากว่าการจัดฟันแบบใส
- ราคา: อยู่ในระดับปานกลางค่อนไปทางสูง โดยงบประมาณเฉลี่ยจะอยู่ที่ประมาณ 50,000 ถึง 70,000 บาท ทั้งนี้ก็ขึ้นอยู่กับความยากง่ายของปัญหาฟันในแต่ละคนด้วย
3. จัดฟันแบบใส (Invisalign)

ถ้าพูดถึงนวัตกรรมการจัดฟันที่ล้ำสมัยและฮิตสุดๆ ในตอนนี้ ก็ต้องยกให้การจัดฟันแบบใส หรือ Invisalign วิธีนี้จะไม่ได้ใช้เหล็กหรือลวดมาติดที่ฟัน แต่จะใช้เป็นชุดเครื่องมือพลาสติกใสที่ออกแบบมาเพื่อเราโดยเฉพาะผ่านเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ 3 มิติ ซึ่งคุณหมอจะสามารถจำลองให้เราเห็นได้เลยว่าฟันจะเคลื่อนที่ไปในทิศทางไหนตั้งแต่เริ่มจนจบกระบวนการ จุดเด่นที่ทำให้หลายคนชอบมากก็คือ เราสามารถถอดเครื่องมือเข้าออกได้เอง จะถอดตอนกินข้าวหรือตอนแปรงฟันก็ได้ตามสะดวกเลย แต่มีเงื่อนไขว่าเราต้องมีวินัยในการใส่เครื่องมือให้ได้อย่างน้อยวันละ 20 ถึง 22 ชั่วโมง และต้องเปลี่ยนชุดเครื่องมือใหม่ตามที่คุณหมอนัดเพื่อให้ฟันค่อยๆ เคลื่อนที่ไปตามแผน
- ข้อดี: สวยงามที่สุดเพราะเครื่องมือใสมากจนแทบมองไม่เห็นเลยว่ากำลังจัดฟันอยู่ แถมยังหมดปัญหาเรื่องเหล็กเกี่ยวปากหรือลวดทิ่มแก้ม ทำให้รู้สึกเจ็บน้อยกว่าด้วย การทำความสะอาดก็ง่ายเหมือนตอนไม่ได้จัดฟันเลย ที่สำคัญคือไม่ต้องเข้ามาหาคุณหมอบ่อยๆ เหมือนแบบอื่น ช่วยประหยัดเวลาได้เยอะเลย
- เหมาะกับใคร: เหมาะกับคนที่ให้ความสำคัญกับภาพลักษณ์และความสวยงามเป็นพิเศษ เช่น ดารา นักแสดง แอร์โฮสเตส หรือนักธุรกิจ รวมถึงคนที่มีไลฟ์สไตล์ยุ่งๆ ไม่ค่อยมีเวลา หรือต้องเดินทางบ่อยจนไม่สะดวกจะเข้ามาพบคุณหมอทุกเดือน
- ราคา: ค่อนข้างสูงเมื่อเทียบกับการจัดฟันแบบอื่นๆ โดยงบประมาณเฉลี่ยจะอยู่ที่ประมาณ 80,000 ถึง 150,000 บาทขึ้นไป ขึ้นอยู่กับแพ็กเกจและความซับซ้อนของปัญหาฟันในแต่ละเคส
4. จัดฟันแบบดามอน Damon

การจัดฟันแบบดามอนคือเทคโนโลยีระบบ Self-Ligating ที่ออกแบบมาเพื่อแก้ปัญหาเรื่องความเจ็บปวดจากการดึงฟันแบบเดิมๆ จุดเด่นคือตัวแบร็คเก็ตจะมีบานพับเปิด-ปิดขนาดจิ๋วในตัว ทำหน้าที่ล็อกลวดเอาไว้ได้เลยโดยไม่ต้องใช้ยางรัดฟัน (O-ring) อีกต่อไป
พอไม่มีแรงรัดจากยาง ก็ช่วยลดแรงเสียดทานระหว่างเครื่องมือได้เยอะมาก ทำให้ฟันของเราเคลื่อนที่ไปยังตำแหน่งที่ต้องการได้อย่างนุ่มนวล เป็นอิสระ และเห็นผลได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น
- ข้อดี: สัมผัสได้ชัดเจนเลยว่าเจ็บน้อยกว่าแบบมียางรัดเยอะมาก แถมฟันยังเคลื่อนเข้าที่ได้เร็วขึ้นด้วย นอกจากนี้การไม่มียางรัดยังช่วยลดการสะสมของคราบอาหารและแบคทีเรีย ทำให้แปรงฟันทำความสะอาดได้ง่ายขึ้น และที่หลายคนชอบที่สุดคือไม่ต้องมาหาหมอบ่อยๆ เพราะสามารถยืดระยะเวลาการปรับเครื่องมือออกไปเป็นทุกๆ 1.5 – 2 เดือนได้เลย
- เหมาะกับใคร: ตอบโจทย์สุดๆ สำหรับคนที่กลัวเจ็บ คนที่มีคิวงานแน่นจนไม่มีเวลามาพบคุณหมอทุกเดือน หรือคนที่อยู่ต่างจังหวัดและต่างประเทศ รวมถึงเคสที่มีปัญหาฟันซ้อนเกค่อนข้างมาก เพราะเครื่องมือดามอนช่วยขยายพื้นที่ขากรรไกรได้ดี บางเคสจึงอาจไม่ต้องถอนฟันร่วมด้วย
- ราคา: อยู่ในระดับปานกลางค่อนข้างสูง ประมาณ 60,000 – 90,000 บาท ขึ้นอยู่กับความซับซ้อนของปัญหาฟันในแต่ละคน
5. จัดฟัน Clarity Ultra (สีเหมือนฟัน ไม่ใช้ยางรัด)

การจัดฟันแบบ Clarity Ultra คือการยกระดับนวัตกรรมที่รวมความสวยงามและความรวดเร็วเข้าด้วยกันอย่างลงตัว ถ้าพูดให้เห็นภาพง่ายๆ คือการนำข้อดีของเทคโนโลยีแบบไม่ใช้ยางรัด (Self-Ligating) ที่คล้ายกับระบบดามอน มาบวกเข้ากับวัสดุแบร็คเก็ตแบบเซรามิกโปร่งแสง ซึ่งออกแบบมาให้สีเนียนกลมกลืนไปกับฟันธรรมชาติของเราแบบสุดๆ ตัวเครื่องมือจะมีกิมมิคเป็นบานพับเปิด-ปิดในตัวสำหรับล็อกลวด ทำให้ไม่ต้องใช้ยางโอริงมารัดจนเกิดความฝืด ส่งผลให้ฟันเคลื่อนที่ไปยังตำแหน่งต่างๆ ได้อย่างรวดเร็ว นุ่มนวล และลดแรงเสียดทานได้ดีเยี่ยม
- ข้อดี: จุดเด่นที่ชนะเลิศเลยคือความสวยงามและดูสะอาดตา เพราะเมื่อไม่ต้องใช้ยางรัดฟัน ก็หมดปัญหาเรื่องสียางซีดหรือยางเปลี่ยนสีเวลาเรากินพวกชา กาแฟ หรือแกงกะหรี่ ตัววัสดุเซรามิกมีความโค้งมนเรียบเนียน ไม่บาดกระพุ้งแก้ม สัมผัสได้เลยว่าเจ็บน้อยกว่าแบบปกติ ฟันเคลื่อนเข้าที่ไว ทำความสะอาดซอกฟันได้ง่ายขึ้นมาก และช่วยลดจำนวนครั้งที่ต้องมาพบคุณหมอลงไปได้เยอะเลย
- เหมาะกับใคร: เหมาะมากสำหรับวัยทำงาน ผู้ใหญ่ หรือคนที่ต้องเข้าสังคมและอยากรักษาภาพลักษณ์ให้ดูสุภาพเรียบร้อย แต่ก็ยังอยากให้ฟันเข้าที่ไว ไม่อยากทนเจ็บ และไม่มีเวลามาคลินิกบ่อยๆ นอกจากนี้ยังเหมาะกับคนที่ไม่อยากวุ่นวายกับการถอดๆ ใส่ๆ เครื่องมือแบบจัดฟันใส (Invisalign) แต่อยากได้เครื่องมือแบบติดแน่นที่คนอื่นมองเห็นไม่ชัด
- ราคา: ค่อนข้างสูง งบประมาณเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 80,000 – 100,000 บาทขึ้นไป ขึ้นอยู่กับความยากง่ายของเคส แม้ราคาจะสูงกว่าแบบทั่วไป แต่ถ้าเทียบกับความสวยงามและความสบายระหว่างจัดฟันแล้วถือว่าคุ้มค่า
6. จัดฟันด้านใน Brius

การจัดฟันด้านในแบบ Brius (Lingual Orthodontics) ถือเป็นที่สุดของเทคโนโลยีการจัดฟันแบบซ่อนรูปที่ล้ำสมัยมากๆ วิธีนี้จะย้ายเครื่องมือจัดฟันทั้งหมดไปไว้ที่ด้านหลังของฟัน (ด้านที่ติดกับลิ้น) ทำให้มองจากภายนอกไม่เห็นเลยว่าเรากำลังจัดฟันอยู่ความว้าวของระบบ Brius คือการก้าวข้ามข้อจำกัดของการจัดฟันด้านในแบบเดิมๆ โดยการนำเทคโนโลยี AI เข้ามาช่วยคำนวณและออกแบบเครื่องมือเฉพาะบุคคล แทนที่จะใช้ลวดเส้นเดียวร้อยเชื่อมฟันทุกซี่ Brius จะใช้แขนกลขนาดเล็ก (Independent Flexible Arms) ที่ออกแบบมาเพื่อยึดและควบคุมการดึงฟันแต่ละซี่อย่างเป็นอิสระต่อกัน ทำให้ฟันเคลื่อนที่ไปยังตำแหน่งที่ถูกต้องได้อย่างรวดเร็ว นุ่มนวล และแม่นยำสูงมาก
- ข้อดี: ซ่อนเครื่องมือได้แบบ 100% ช่วยเสริมความมั่นใจได้ขั้นสุด การที่แขนกลดึงฟันแต่ละซี่แยกกันช่วยให้ฟันเข้าที่ได้เร็วกว่า และที่สำคัญคือดีไซน์ที่ไม่มีลวดพาดผ่านยาวๆ ช่วยลดจุดที่เศษอาหารจะไปติด ทำให้เราแปรงฟันและใช้ไหมขัดฟันทำความสะอาดได้ง่ายกว่าการจัดฟันด้านในแบบสมัยก่อนมาก
- เหมาะกับใคร: เหมาะกับคนที่ต้องการซ่อนเครื่องมือจัดฟันอย่างสิ้นเชิง เช่น ดารา นักแสดง พิธีกร แอร์โฮสเตส หรือนักธุรกิจระดับสูง และตอบโจทย์คนที่ไม่อยากคอยพะวงกับการต้องถอดๆ ใส่ๆ เครื่องมือเวลาทานอาหารแบบการจัดฟันใส เรียกว่าได้ความเนียนแบบไม่ต้องเหนื่อยถอดเข้าถอดออกเลย
- ราคา: สูงมาก งบประมาณเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 100,000 – 200,000 บาทขึ้นไป ขึ้นอยู่กับความซับซ้อนของเคส เนื่องจากเป็นเทคโนโลยีขั้นสูงที่ต้องผลิตเครื่องมือเฉพาะบุคคลด้วย AI และต้องอาศัยความเชี่ยวชาญเฉพาะทางของทันตแพทย์ในการติดตั้งสูงมาก
เครื่องมือดัดฟันที่ใช้ มีอะไรบ้าง ?
การจัดฟันแต่ละแบบจะใช้อุปกรณ์ที่ไม่เหมือนกัน แต่ถ้าพูดถึงการจัดฟันแบบติดแน่นที่คนส่วนใหญ่ทำกัน อุปกรณ์หลักๆ ที่ต้องเจอจะเช่น
- แบร็คเก็ต คือ ชิ้นส่วนเล็กๆ ที่ทำจากโลหะหรือเซรามิก คุณหมอจะใช้กาวติดไว้บนผิวฟันแต่ละซี่ เพื่อใช้เป็นจุดยึดลวดและช่วยส่งแรงดึงฟัน
- ลวดจัดฟัน หรือลวดเส้นโค้งที่พาดผ่านแบร็คเก็ต ทำหน้าที่เหมือนรางนำทาง คอยออกแรงบังคับให้ฟันค่อยๆ เคลื่อนไปในตำแหน่งที่ควรจะเป็น
- ยางรัดฟัน (O-Ring / Power Chain) มีทั้งแบบยางวงเล็กๆ หรือแบบยางเส้นยาวๆ ที่เอาไว้มัดลวดให้ติดกับแบร็คเก็ต ช่วยทั้งเรื่องการปิดช่องว่างระหว่างฟันหรือช่วยดึงฟัน
- ยางดึงฟันเป็นยางเกี่ยวขากรรไกรที่ใช้ในบางเคส เพื่อช่วยปรับการสบฟันบนและล่างให้เข้าที่เข้าทางมากขึ้น
- รีเทนเนอร์ (Retainer): เครื่องมือแบบถอดได้ที่สำคัญมาก ต้องใส่หลังจากจัดฟันเสร็จแล้ว เพื่อล็อกตำแหน่งฟันไม่ให้เคลื่อนกลับไปที่เดิม
จัดฟันแล้วดียังไง ช่วยอะไรบ้าง?

การจัดฟันไม่ได้ช่วยแค่เรื่องความสวยงามอย่างเดียว แต่มันส่งผลดีต่อสุขภาพช่องปากและร่างกายในระยะยาวด้วย เช่น
- เสริมความมั่นใจและบุคลิกภาพ: พอฟันเรียงตัวสวย เราก็จะยิ้มได้อย่างมั่นใจ พูดคุยได้เต็มที่ และช่วยเสริมบุคลิกให้ดูดีขึ้นด้วย
- เคี้ยวอาหารได้ดีขึ้น: เมื่อฟันสบกันได้พอดี การบดเคี้ยวอาหารก็จะละเอียดขึ้น ซึ่งส่งผลดีต่อระบบย่อยอาหารและช่วยลดภาระของกระเพาะอาหารเรา
- ดูแลความสะอาดง่ายขึ้น: ฟันที่เรียงสวยจะไม่มีซอกซ้อนเกที่ทำความสะอาดยาก ทำให้เราแปรงฟันหรือใช้ไหมขัดฟันได้ทั่วถึงกว่าเดิม
- ลดความเสี่ยงโรคในช่องปาก: ช่วยลดจุดอับที่ทำความสะอาดยาก ซึ่งเป็นแหล่งสะสมของคราบพลัคและหินปูน ช่วยป้องกันฟันผุและโรคเหงือกได้ดี
- ช่วยเรื่องการออกเสียง: ในบางคนที่มีปัญหาฟันห่างหรือฟันสบเปิด การจัดฟันจะช่วยปรับรูปปากและตำแหน่งลิ้น ทำให้ออกเสียงพูดได้ชัดเจนขึ้น
การจัดฟัน มีข้อจำกัดอย่างไร
ถึงแม้จะมีข้อดีเยอะมาก แต่การจัดฟันก็มีสิ่งที่ต้องเตรียมใจและต้องเผชิญเช่นกัน ยกตัวอย่างเช่น
- ต้องใช้เวลานาน เพราะการเคลื่อนของฟันต้องใช้เวลา โดยเฉลี่ยจะอยู่ที่ประมาณ 1 ถึง 3 ปี ขึ้นอยู่กับว่าเคสยากหรือง่ายแค่ไหน
- อาจมีอาการตึงหรือเจ็บ ซึ่งเป็นเรื่องปกติ ที่จะรู้สึกตึงหรือปวดฟันในช่วงสัปดาห์แรกหลังจากติดเครื่องมือ หรือหลังจากที่คุณหมอปรับลวดและเปลี่ยนยางในแต่ละเดือน
- ต้องมีวินัยสูงมาก คนจัดฟันต้องดูแลความสะอาดเป็นพิเศษ ต้องเลี่ยงพวกอาหารแข็ง กรอบ หรือเหนียวๆ เพราะอาจทำให้เครื่องมือหลุดได้ และที่สำคัญคือต้องมาพบคุณหมอตามนัดทุกครั้ง
- มีค่าใช้จ่าย ถือเป็นการลงทุนระยะยาวเพื่อรอยยิ้มและสุขภาพที่ดี ดังนั้นควรวางแผนเรื่องงบประมาณไว้ล่วงหน้าด้วยนะ
ทำไมเราถึงควรจัดฟัน?
ถ้ามองในมุมทางการแพทย์ ความสวยงามเป็นแค่ผลพลอยได้ แต่เป้าหมายจริงๆ ของการจัดฟันคือ การทำให้สุขภาพช่องปากและการใช้งานฟันดีขึ้นในระยะยาวถ้าเราปล่อยให้ฟันเรียงตัวผิดปกติหรือสบกันไม่ดี มันจะส่งผลเสียตามมาหลายอย่างเลย เช่น
- ป้องกันฟันสึกผิดปกติ ถ้าฟันสบกันไม่ลงตัว แรงจากการเคี้ยวจะไปลงที่ฟันบางซี่มากเกินไป ทำให้ผิวฟันสึกเร็ว หรืออาจจะทำให้ฟันบิ่นและแตกได้ง่าย
- ลดความเสี่ยงโรคข้อต่อขากรรไกร (TMJ Disorders) การสบฟันที่ผิดปกติทำให้กล้ามเนื้อและข้อต่อขากรรไกรต้องทำงานหนักตลอดเวลา จนอาจนำไปสู่อาการปวดกรรไกร ปวดหัว หรือมีเสียงคลิกเวลาอ้าปากได้
- ปกป้องสุขภาพเหงือกและกระดูกรองรับฟัน ฟันที่ซ้อนเกจะทำความสะอาดยาก ทำให้แบคทีเรียและหินปูนสะสมได้ง่าย ซึ่งเป็นสาเหตุของโรคเหงือกอักเสบเรื้อรัง ไปจนถึงโรคปริทันต์ที่ทำให้กระดูกละลายและฟันโยก
- ช่วยให้ฟันแท้อยู่กับเราไปนาน ๆ เมื่อฟันเรียงตัวเป็นระเบียบ แรงบดเคี้ยวจะกระจายตัวได้อย่างสมดุล ช่วยรักษาฟันแท้ให้ใช้งานได้ยาวนานตลอดชีวิต
การจัดฟันเหมาะกับใครบ้าง?

ปัญหาการสบฟันผิดปกติเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้คุณหมอแนะนำให้จัดฟันโดยลักษณะปัญหาที่พบบ่อยๆ มีดังนี้
- เหมาะกับผู้ที่มีปัญหาฟันซ้อนเกปัญหานี้เกิดจากพื้นที่ในขากรรไกรไม่พอ ทำให้ฟันเบียดกันจนซ้อนเก ซึ่งจะทำให้ทำความสะอาดยาก
- เหมาะกับผู้ที่มีปัญหาฟันห่างมีช่องว่างระหว่างซี่ฟัน อาจเพราะฟันเล็กกว่าขนาดขากรรไกร หรือมีฟันบางซี่หายไป
- เหมาะกับผู้ที่มีปัญหาฟันยื่น หรือ ฟันเหยินฟันหน้าบนยื่นออกมาข้างหน้ามากเกินไป จนอาจส่งผลต่อความมั่นใจและรูปหน้า
- เหมาะกับผู้ที่มีปัญหาฟันสบคร่อมปัญหานี้คือภาวะที่ฟันบนสบอยู่ด้านในของฟันล่าง ซึ่งปกติฟันบนควรจะคลุมฟันล่าง จะเป็นแค่บางซี่หรือทั้งแถบก็ได้
- เหมาะกับผู้ที่มีปัญหาฟันสบเปิดเวลาขบฟันแล้วฟันหน้าบนกับล่างไม่ชนกัน ทำให้มีช่องว่างตรงกลาง เวลาจะกัดของที่เป็นเส้นๆ อย่างเส้นก๋วยเตี๋ยวก็จะทำได้ลำบาก
- เหมาะกับผู้ที่มีปัญหาฟันสบลึกฟันหน้าบนครอบลงมาทับฟันล่างมากเกินไป จนแทบมองไม่เห็นฟันล่างเวลาเรากัดฟัน
- เหมาะกับผู้ที่มีปัญหาขากรรไกรไม่สมดุลปัญหานี้เป็นความผิดปกติของโครงสร้างขากรรไกรบนและล่างที่โตไม่เท่ากัน ซึ่งส่งผลต่อทั้งการเคี้ยวและรูปหน้า
เมื่อไหร่จึงเริ่มจัดได้
- จัดฟันในวัยเด็ก (7-9 ขวบ) เด็กจัดฟันได้ไหม? ทำได้ค่ะ วัยนี้คือช่วงเวลาสำคัญสำหรับการเข้าพบทันตแพทย์เพื่อประเมินโครงสร้างขากรรไกร การจัดฟันในเด็กมักจะเป็นการปรับโครงสร้างขากรรไกร หรือเพื่อป้องกันปัญหาฟันที่อาจจะรุนแรงขึ้นในอนาคต ซึ่งควรให้ทันตแพทย์เฉพาะทางช่วยประเมินเป็นรายกรณีไป
- จัดฟันในวัยรุ่น (12-14 ปี) นั้นคือช่วงเวลาที่ได้รับความนิยมและเหมาะสมที่สุด เพราะเป็นจังหวะที่ฟันแท้ขึ้นครบทุกซี่และกระดูกขากรรไกรยังตอบสนองต่อการเคลื่อนตัวได้ดี
- จัดฟันในวัยผู้ใหญ่และผู้สูงอายุก็สามารถจัดฟันได้ทุกช่วงวัย ตราบใดที่ยังมีสุขภาพเหงือกและรากฟันที่แข็งแรงสมบูรณ์
การจัดฟันใช้ระยะเวลานานแค่ไหน?
ระยะเวลาในการจัดฟันของแต่ละคนจะไม่เท่ากัน โดยหลักๆ จะขึ้นอยู่กับรูปแบบที่เลือกจัดฟันและความยากง่ายของเคสระยะในการดัดฟัน กี่ปีเห็นผล
- จัดฟันแบบโลหะ Metal: ประมาณ 2 – 3 ปี
- จัดฟันแบบเซรามิก Ceramic: ประมาณ 2 – 3 ปี
- จัดฟันแบบใส Invisaliagn: ประมาณ 1 – 2 ปี
- จัดฟันแบบดามอน Damon: ประมาณ 1.5 – 2.5 ปี
- จัดฟัน Clarity Ultra (สีเหมือนฟัน ไม่ใช้ยางรัด): ประมาณ 1.5 – 2.5 ปี
- จัดฟันด้านใน Brius: ประมาณ 1 – 2 ปี

จัดฟันที่ไหนดี ต้องพิจารณาอะไรบ้าง
ก่อนตัดสินใจฝากตัวและรอยยิ้มไว้กับคลินิกไหน ควรพิจารณาปัจจัยเหล่านี้ให้ดี
- ควรเลือกคลินิกที่มีทันตแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ มีใบอนุญาต และมีประสบการณ์ในการจัดฟันสูง
- คลินิกต้องดูสะอาดตา เครื่องมือผ่านการอบฆ่าเชื้อตามมาตรฐานทางการแพทย์
- ทำเลและการเดินทางก็สำคัญ เพราะต้องไปหาหมอบ่อยๆ ทุกเดือน ควรเลือกคลินิกที่เดินทางสะดวก เช่น ใกล้บ้าน ติดรถไฟฟ้า หรือมีที่จอดรถ
- เลือกคลินิกที่มีเครื่องมือทันสมัย เช่น เครื่องสแกนฟัน 3 มิติ หรือ X-ray ดิจิทัล จะช่วยให้การวางแผนแม่นยำขึ้น
- ต้องมีการแจ้งรายละเอียดค่าใช้จ่ายชัดเจน ไม่มีเก็บจุกจิกทีหลัง และมีระบบผ่อนชำระที่ยืดหยุ่น
- ลองหารีวิวเคสที่จัดเสร็จแล้วของคลินิกนั้นๆ เพื่อดูผลงานและสไตล์การจัดของหมอ
จัดฟัน ที่ Seoulkorean Dental Clinic ดีอย่างไร?
หากคุณกำลังมองหาคลินิกที่ตอบโจทย์ทุกข้อที่กล่าวมา Seoulkorean Dental Clinic คือหนึ่งในตัวเลือกที่น่าสนใจมาก เพราะที่นี่โดดเด่นด้วยทีมทันตแพทย์ที่มีประสบการณ์สูง ใส่ใจรายละเอียดในทุกๆ เคส พร้อมด้วยเครื่องมือและเทคโนโลยีการประเมินที่ทันสมัย ทำให้วางแผนการรักษาได้อย่างแม่นยำ นอกจากนี้ บรรยากาศในคลินิกยังสะอาด ปลอดภัย ให้บริการอย่างเป็นกันเองในราคาที่สมเหตุสมผลและสามารถผ่อนชำระได้สบายๆ
ก่อนดัดฟัน ต้องเตรียมตัวอย่างไร ?
ก่อนที่จะติดเครื่องมือจัดฟันอย่างเป็นทางการ การเตรียมช่องปากและวางแผนการรักษาให้รัดกุมถือเป็นขั้นตอนที่สำคัญที่สุด เพื่อให้กระบวนการจัดฟันเป็นไปอย่างราบรื่นและปลอดภัย โดยมีขั้นตอนหลักๆ ดังนี้
1. เข้าพบทันตแพทย์เพื่อปรึกษา
เข้าพบทันตแพทย์เพื่อปรึกษา พูดคุยถึงปัญหาที่คุณกังวลและความคาดหวัง เพื่อให้ทันตแพทย์ตรวจประเมินเบื้องต้นว่าสภาพฟันและขากรรไกรเหมาะกับการจัดฟันประเภทใด
2. เก็บข้อมูลเพื่อวางแผนการรักษา
- ถ่ายรูป ใบหน้าและช่องปากเพื่อประเมินรอยยิ้มและโครงหน้า
- พิมพ์ปากหรือสแกนฟัน 3 มิติ (3D Digital Scan) เพื่อทำแบบจำลองฟัน
- เอกซเรย์ (X-ray) โครงสร้างกะโหลกศีรษะและรากฟัน เพื่อให้แพทย์เห็นตำแหน่งของกระดูกและฟันคุดที่ซ่อนอยู่
3. เคลียร์ช่องปากก่อนจัดฟัน
เคลียร์ช่องปากให้เรียบร้อยขั้นตอนสำคัญก่อนติดเครื่องมือ ซึ่งจะทำตามแผนการรักษาของทันตแพทย์ เช่น
- กำจัดคราบหินปูนเพื่อสุขภาพเหงือกที่ดี
- รักษาฟันผุให้เรียบร้อย ป้องกันไม่ให้ผุLุกลามระหว่างจัดฟัน
- รักษารากฟัน ในกรณีที่ฟันซี่สำคัญมีปัญหาลึกถึงโพรงประสาทฟัน
- ถอนฟันหรือผ่าฟันคุด เพื่อเคลียร์พื้นที่ให้ฟันที่ซ้อนเกสามารถเคลื่อนตัวเรียงสวยได้ตามแผน
ขั้นตอนการจัดฟัน

การจัดฟันเป็นกระบวนการที่ต้องอาศัยความร่วมมืออย่างต่อเนื่องระหว่างทันตแพทย์และผู้รับการรักษา โดยมีขั้นตอนหลักๆ ที่เป็นระบบดังนี้
- ปรึกษาและตรวจวินิจฉัย เข้าพบทันตแพทย์เพื่อพูดคุยถึงปัญหา ความคาดหวัง พร้อมถ่ายรูปใบหน้าและช่องปาก พิมพ์ปากหรือสแกนฟัน 3 มิติ และเอกซเรย์โครงสร้างกะโหลกศีรษะ
- เคลียร์ช่องปาก เตรียมความพร้อมให้ช่องปากสะอาดและแข็งแรง เช่น ขูดหินปูน อุดฟันผุ รักษารากฟัน หรือถอนฟัน/ผ่าฟันคุดตามแผนการรักษาของแพทย์
- ติดเครื่องมือจัดฟัน ทันตแพทย์ทำการติดแบร็คเก็ตและใส่ลวดจัดฟัน (อาจทยอยติดฟันบน-ล่าง หรือติดพร้อมกันทั้งปากตามการประเมินความเหมาะสมของเคส)
- มาพบแพทย์เพื่อปรับเครื่องมือ: เข้าพบทันตแพทย์เพื่อปรับลวดและเปลี่ยนยางทุกๆ 1-2 เดือน ขึ้นอยู่กับประเภทของเครื่องมือ เพื่อควบคุมทิศทางการเคลื่อนตัวของฟัน
- ถอดเครื่องมือและใส่รีเทนเนอร์ เมื่อฟันเรียงตัวสวยงามได้ตามแผนแล้ว ทันตแพทย์จะถอดเครื่องมือ ขัดคราบกาวออกให้เรียบร้อย และพิมพ์ปากเพื่อทำรีเทนเนอร์สำหรับใส่ป้องกันฟันล้ม
จัดฟันราคาเท่าไหร่?
ราคาจะขึ้นอยู่กับประเภทของเครื่องมือที่คุณเลือก ถ้าเป็นแบบโลหะทั่วไปจะอยู่ที่ประมาณ 35,000 ถึง 45,000 บาท แบบดามอนจะขยับขึ้นมาเป็น 60,000 ถึง 90,000 บาท ส่วนใครที่ชอบแบบใสอย่าง Invisalign ราคาก็อาจจะเริ่มตั้งแต่ 80,000 ไปจนถึง 150,000 บาทขึ้นไปเลย ทั้งนี้ต้องเช็กกับทางคลินิกดีๆ นะ เพราะราคาเหมาจ่ายส่วนใหญ่มักจะยังไม่รวมค่าเคลียร์ช่องปากเบื้องต้น
เริ่มจัดฟันครั้งแรก ต้องเตรียมเงินเท่าไหร่ และมีค่าอะไรบ้าง?

วันแรกที่เข้าไปที่คลินิก มักจะมีค่าใช้จ่ายพวกการพิมพ์ปาก สแกนฟัน หรือ X-ray ประมาณ 1,000 ถึง 3,000 บาท หลังจากนั้นก็จะเป็นขั้นตอนการเคลียร์ช่องปาก ซึ่งราคาจะมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับสุขภาพฟันของแต่ละคน (มีตั้งแต่หลักร้อยไปจนถึงหลักพันปลายๆ) พอถึงวันที่ต้องติดเครื่องมือครั้งแรก ส่วนใหญ่คลินิกจะให้แบ่งจ่ายก้อนแรกประมาณ 2,000 ถึง 5,000 บาท ดังนั้นถ้าเตรียมเงินสำรองไว้สำหรับเดือนแรกสัก 5,000 ถึง 10,000 บาท ก็ถือว่าครอบคลุมและอุ่นใจ
การดูแลตัวเองระหว่างจัดฟัน
ช่วงนี้ต้องขยันแปรงฟันให้มากขึ้นเป็นพิเศษนะ แนะนำให้ใช้แปรงสำหรับคนจัดฟันโดยเฉพาะ ร่วมกับการใช้ไหมขัดฟันแบบพิเศษ (Superfloss) และแปรงซอกฟันควบคู่กันไปเสมอ ที่สำคัญคือต้องงดเคี้ยวของแข็งหรือของเหนียวๆ อย่างพวกน้ำแข็ง ถั่ว หรือลูกอมคาราเมล เพราะถ้าแบร็คเก็ตหลุดขึ้นมา นอกจากจะเสียเวลาแล้วยังต้องเสียเงินเพิ่มด้วย และอย่าลืมมาพบคุณหมอตามนัดอย่างสม่ำเสมอนะ
การดูแลตัวเองหลังจัดฟัน
พอถอดเครื่องมือออกแล้ว สิ่งที่สำคัญที่สุดคือวินัยในการใส่รีเทนเนอร์ตามที่คุณหมอสั่งอย่างเคร่งครัด ในช่วงแรกอาจจะต้องใส่แทบจะตลอดเวลา ยกเว้นตอนกินข้าวกับตอนแปรงฟัน เพราะฟันมีโอกาสจะเคลื่อนกลับไปที่เดิมได้เสมอ นอกจากนี้ควรกลับมาตรวจเช็กสุขภาพฟันและขูดหินปูนทุกๆ 6 เดือนด้วยนะ
คำถามอื่น ๆ ที่พบบ่อยเกี่ยวกับการจัดฟัน
จัดฟันแล้วหน้าเปลี่ยนไหม หน้าจะเรียวขึ้นหรือเปล่า?
การจัดฟันอาจทำให้รูปหน้าเปลี่ยนไปได้บ้างในบางกรณี เช่น เคสที่ต้องถอนฟันร่วมด้วย หรือเคสที่ฟันยื่นมากๆ พอฟันยุบลง ริมฝีปากก็จะดูบางลงและคางดูชัดขึ้น ประกอบกับการเคี้ยวอาหารที่เปลี่ยนไปอาจทำให้กล้ามเนื้อกรามเล็กลง หน้าเลยดูเรียวขึ้น แต่ต้องเข้าใจก่อนนะว่านี่ไม่ใช่ผลลัพธ์ที่จะเกิดขึ้นกับทุกคน และไม่ใช่จุดประสงค์หลักของการจัดฟัน
จัดฟันครั้งแรกเจ็บไหม?
จะมีอาการตึงๆ ปวดๆ หรือรู้สึกหน่วงๆ ในช่วง 3 ถึง 7 วันแรกหลังจากติดเครื่องมือ หรือหลังจากที่คุณหมอดึงฟันใหม่ๆ แต่เป็นความเจ็บในระดับที่ทนได้นะ สามารถทานยาแก้ปวดเพื่อช่วยบรรเทาอาการได้ แล้วเดี๋ยวร่างกายก็จะค่อยๆ ปรับตัวจนชินไปเอง
จัดฟันครั้งแรก กินอะไรได้บ้าง?
ช่วงแรกที่ฟันยังระบมอยู่ แนะนำให้ทานอาหารอ่อนๆ ที่ไม่ต้องเคี้ยวเยอะ เช่น โจ๊ก ข้าวต้ม ซุป ไข่ตุ๋น มันบด หรือพวกสมูทตี้ พอผ่านไปสักอาทิตย์หนึ่งจนอาการปวดหายไปแล้ว ก็สามารถกลับมาทานอาหารปกติได้ แต่ก็ยังต้องเลี่ยงของแข็งและของเหนียวอยู่ดี
เริ่มจัดฟันได้ตั้งแต่อายุเท่าไหร่?
ปกติจะเริ่มจัดได้ตั้งแต่ช่วงที่ฟันแท้ขึ้นครบแล้ว คือประมาณ 11 ถึง 13 ปี แต่ในบางเคสที่มีปัญหาเรื่องการเจริญเติบโตของขากรรไกร คุณหมออาจจะแนะนำให้ใส่เครื่องมือพิเศษตั้งแต่ช่วงอายุ 7 ถึง 9 ขวบเลยก็ได้
จัดฟันต้องถอนฟันไหม ไม่ถอนได้หรือเปล่า?
ไม่จำเป็นต้องถอนฟันทุกเคส การจะถอนหรือไม่นั้นขึ้นอยู่กับว่าในปากมีพื้นที่พอให้ฟันเคลื่อนที่ไปเรียงตัวใหม่ได้ไหม ถ้าฟันซ้อนเกไม่มาก คุณหมออาจจะใช้วิธีตะไบซอกฟันหรือขยายขากรรไกรแทนการถอนฟันก็ได้
ถ้าใช้เครื่องมือแบบดามอนหรือ Invisalign จะต้องถอนฟันไหม?
อย่างที่บอกไปว่าถ้าช่องปากมีพื้นที่ให้ฟันขยับได้ หรือเลือกใช้เครื่องมือที่ช่วยขยายพื้นที่ฟันได้อย่างระบบดามอนหรือ Invisalign ก็มีโอกาสสูงมากที่คุณจะไม่ต้องถอนฟันเพื่อหาช่องว่าง
การจัดฟันต้องทำร่วมกับการผ่าตัดขากรรไกรไหม?
จำเป็น ในเคสที่มีความผิดปกติของโครงสร้างขากรรไกรค่อนข้างมาก เช่น คางยื่นมากหรือขากรรไกรเบี้ยว ซึ่งการจัดฟันอย่างเดียวอาจจะแก้ไม่ได้ทั้งหมด การรักษาร่วมกับการผ่าตัดจะช่วยให้ทั้งการสบฟันดีขึ้นและรูปหน้าดูสมส่วนมากขึ้น
จัดฟันรอบสองดีไหม?
ถ้าคุณเคยจัดฟันมาแล้วแต่ไม่ได้ใส่รีเทนเนอร์จนฟันล้ม ฟันห่าง หรือฟันกลับมาเกเหมือนเดิม การจัดฟันรอบสองก็เป็นทางออกที่ดี ปัจจุบันมีทางเลือกอย่างการจัดแบบใส (Invisalign) ที่ช่วยประหยัดเวลาและไม่ต้องกลับไปติดเหล็กให้วุ่นวายด้วย
ข้อสรุปเรื่องการจัดฟันแบบเข้าใจง่ายๆ
การจัดฟันไม่ใช่แค่เรื่องของความสวยงามหรือแฟชั่นเท่านั้น แต่มันคือการลงทุนระยะยาวเพื่อสุขภาพช่องปากที่ดี ช่วยแก้ปัญหาฟันซ้อน ฟันเก หรือฟันยื่น ให้กลับมาเรียงสวยและเคี้ยวอาหารได้ดีขึ้น ปัจจุบันมีเครื่องมือให้เลือกเยอะมาก ทั้งแบบโลหะยอดฮิต แบบเซรามิกที่ดูสุภาพ แบบดามอนที่รวดเร็วและเจ็บน้อย หรือแบบใสที่มองไม่เห็นเลย สิ่งสำคัญที่สุดคือการมีวินัยในการรักษาและเลือกคลินิกที่ได้มาตรฐานค
ถ้าคุณกำลังตัดสินใจอยู่ หรือไม่แน่ใจว่าฟันแบบเราควรจัดแบบไหนดี แวะมาปรึกษาที่ Seoulkorean Dental Clinic ได้เลย ทีมทันตแพทย์ของเราใจดี พร้อมให้คำแนะนำอย่างตรงไปตรงมา และช่วยออกแบบรอยยิ้มที่ใช่ในงบประมาณที่คุณจัดการได้ มาเริ่มเปลี่ยนรอยยิ้มใหม่ให้มั่นใจกว่าเดิมไปด้วยกันนะ!
ข้อมูลอ้างอิงจัดฟัน
Cleveland Clinic. What Is Orthodontics?
https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/24285-orthodontics
Generations Dental Care. What is Orthodontics?
https://generations-dentalcare.com/procedures/orthodontics/what-is-orthodontics/
ข้อมูลทันตแพทย์ผู้ให้ข้อมูลและตรวจบทความ

ทันตแพทย์เฉพาะทางสาขาทันตกรรมจัดฟัน
เลขที่ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพทันตแพทย์ ท. 12925